………………………
دكتر محمد مصدق استاد دانشگاه، سياستمدار، دولتمرد و ايراندوست نامدار، دشمن سرسخت استعمار ملل و سلطه گران، رهبر جنبش ملي كردن صنعت نفت ايران و رئيس دولت در سالهاي 1330، 1331 و پنج ماه اول سال 1332 چهاردهم اسفند 1345 در بيمارستان نجميه تهران (خيابان حافظ ـ نه چندان دور از چهار راه جمهوری اسلامی) فوت شد. در سالهای حكومت او، ايران كه پرچم مبارزه با استعمار و سلطه را به دوش گرفته بود تحت فشار و تحريم اقتصادي و تهديد نظامی انگلستان بود كه يكی از سه قدرت آن زمان بشمار می رفت. دكتر مصدق در تمامی طول عمر سياسی خود به دمكراسی، حقوق بشر و آزاديهای مرتبط با آن عميقا وفادار بود. وي هنگام فوت 87 ساله بود.
دولت دكتر مصدق كه مورد حمايت قاطبه ملت بود در كودتای 28 امرداد سال 1332 که نتیجه توطئه مشترک انگلستان و آمریکا بود برانداخته شد، به زندان افتاد و پس از تحمل دوران زندان تا پايان عمر در روستای احمد آباد ساوجبلاغ (نزديك كرج) به صورت غير قانونی تبعيد و در حصر قرار داشت.
در روزهای واپسين عمر كه شديدا بيمار بود اجازه داده شده بود به تهران و به بيمارستانی كه فرزندش در آن طبابت مي كرد منتقل شود. جز برای اعضای فاميل، وی در اينجا هم ممنوع الملاقات بود و روزنامه نگاران حتی اجازه نزديك شدن به ساختمان بيمارستان را نداشتند و شبانه روز درخودروهای خود مقابل ساختمان «پارك هتل» نشسته و گوش بزنگ خبر از داخل بيمارستان بودند. پس از فوت نيز دولت وقت، خود يك اطلاعيه چند سطری بسيار كوتاه دراين زمينه به روزنامه ها داد و از آنجا كه از مرده مصدق هم می ترسيد اجازه برگزاری محلس ترحيم عمومی نداد. چون گروهی از مردم تهديد كرده بودند كه با پوشيدن لباس مشكی و يا گفتن تسليت به يكديگر با صدای نسبتا بلند ماتم خواهند گرفت؛ ساواك خبرچين های خود را مامور پرونده سازی، مخصوصا در مدارس و سازمانهای دولتی كرده بود تا هركس از دكتر مصدق ياد كند و لباس مشكی پوشيده باشد نامش را گزارش كنند و بعدا دستگير شود.
دكتر مصدق بر پايه عقيده خود كه شاه بايد سلطنت كند، نه حكومت در دوران زمامداری اش اختيارات حكومتی را از شاه گرفت. در زمان او انتشار نشريه، تشكيل حزب و برگزاری اجتماعات سياسی آزاد بود. وی تحرير و توزيع كتب درسی را از انحصار دولت خارج كرد تا كتابهای تاريخ مدارس ديكته دولت و مبلّغ قدرتهای خارجی مسلط بر ايران نباشند.
مورخان معروف جهان دكتر مصدق را احياء گر ناسيوناليسم ايرانی خوانده و نوشته اند كه به همين دليل، وی حاضر به سازش با بيگانگان بر سر منافع ايران نبود. به نوشته اين مورخان كه دكتر مصدق را از مردان بزرگ تاريخ ايران خوانده اند وی در جهان سوم چراغی را روشن كرد كه تا پايان «استعمار كهنه» روشن بود. وي به ملل تحت ستم هشدار داده بود كه پس از استعمار كهن (استعمار اروپايی كه از زمان يافتن راههای دريايی ـ آغاز سده شانزدهم آغاز شده بود)، استثمار و سلطه با لباسی تازه برجای آن خواهند نشست. به عبارت ديگر استعمارگران تنها لباس عوض مي كنند و …. پس از پيروزی انقلاب در بهمن ماه 1357، هرساله به مناسبت زادروز و وفات دكتر مصدق در آرامگاه او در احمدآباد كه از ابنيه ملی وطن بشمار آمده است مراسمی با حضور هزاران تن برگزار مي شود. در نخستين مراسم از اين دست كه در اسفندماه 1357 برگزارشد بيش از يكصد هزار تن از تهران و شهرهای ديگر به احمدآباد رفته بودند. تا پايان سال 1356 بردن نام مصدق در رسانه های وطن، مدارس و سازمانهای دولتی ممنوع بود.
www.iranianshistoryonthisday.com
