محوطه مسجد کبود
مساحت این محوطه حدودا 28290 متر مربع می باشد که طول و عرض 102*276 را شامل می شود . محوطه مسجد کبود در شمال – شمال غرب و شمال شرقی بنای مسجد کبود و در زیر چندین متر رسوبات و لایه های زمین شناسی پایین تر از کد صفر ( کف مسجد ) قرار گرفته است .
پیشینه ی مطالعات باستانشناسی در محوطه مسجد کبود
در سل 1376 بر اثر اجرای عملیات خاک برداری جهت ساخت مجتمع تجاری مسکونی در جوار مسجد کبود ، آثاری از یک گورستان پیش از تاریخ کشف شد و این سببی شد برای شروع اولین مرحله کاوش باستان شناسی که توسط دکتر نصرت الله معتمدی صورت گرفت و بیشتر جنبه ی نجات بخشی داشت .
از تعداد 38 گور به دست آمده از عصر آهن در این مرحله و دو اسکلت انسانی با اشیا داخل آن در یک گور اکنون در موزه آذربایجان نگهداری می شود . متعاقب آن سال 1379 چهار کاوش توسط دکتر علیرضا هژبری نوبری انجام گرفت . همزمان با کاوش ، عملیات حفاظتی و مرمتی نیز آغاز گردید که هدف آن سامان بخشیدن به وضعیت اسکلت های انسانی و بقایای حیوانی بدست آمده از آنها مانند دندان و شاخ اشیاء داخل گور مانند : سفالینه ها و شی ء های فلزی و سایر یافته ها در خود محل بود .
حفاظت و مرمت آثار تنها شامل حفظ و مرمت آثار در آزمایشگاه نمی گردد بلکه سالم بیرون آوردن آثار ، حمل و بسته بندی صحیح آنها نیز از زمره فعالیت هایی است که به حفظ و نگهداری آثار کمک شایان توجهی می کند .
به همین منظور کارگاه مرمت در محوطه راه اندازی شد که شامل بخش مرمت سفال و مرمت اشیاء فلزی و سایر یافته ها بود .
برای هر کدام از یافته ها شناسنامه مخصوص به آن شیء تهیه و ثبت شده است .
تدفین و اسکلت ها
مهمترین آثاری که در محوطه مسجد کبود تاکنون شناسایی شده اند گورها هستند که متعلق به حدود هزاره اول پیش از میلاد می باشند . تمام اسکلت ها به صورت جنینی یا چمباتمه ای مدفون و جهت های بدن و صورت متفاوت است . گور نوزادان عموما ساده و گور نوجوانان در سازه های مربعی چینه ای و با دو ظرف سفالی همراه است .
عمده آثار شناسایی شده تاکنون در محوطه مسجد کبود تبریز متعلق به گورستان دوره ی آهن است .
Introducing
Iron Age Cemetery of Blue Mosque
Site of Blue Mosque
The present site covers an area of 28290 Sq. m which has the dimension of 102*276. It is located of Blue Mosque . Also the site is situated under the several sediments and geological strata from the floor of the existing mosque
History of Archaeological Study in the Site of blue Mosque
Through the construction ; the remains of prehistorical cemetery have been discovered. The first season of archaeological survey has been done by Dr.Nosrat -Allah Motamedi. Among the 38 graves of Iran Age , 2 couple skeletons with the objects buried with them, kept in Azerbaijan Museum , have been discovered . Following the first season , four seasons of survey done by Dr.Ali Reza Hazabai-e Nobari began in 2000. Simultaneously with the survey ; conserving and restoration of the skeletons, animal remains , such as their teeth and horns , the wares , metal objects , started
To conserve and restore the discovered wares and objects , a restoration workshop has been established , each of discovered objects bears its own certification.
Burying and Skeletons
The most important remains of Blue Mosque site , knowing so far , are graves belong to the 1st Mill B.C (Iron Age)
All the burials were of the contracted type , with different positions. The graves of babies were plain, and adolescence’s were in square shape with two potteries.
The Achieved Cultural Remains from 1997 to 2000 are as follows
Skeletons
Potteries such as islamic slipped potteries
Pale wares
Gray wares
Metals
Ornaments
Protecting and Conserving Skeletons
Cleaning the remained dust around the skeletons
Cleaning the dust on the skeletons and fixing them with paroled
Disinfecting the skeletons
