آنتیگون حماسهی انتخاب است. حماسهی وفاداری، از آن دست تعهدی که به حقیقت اعتبار میبخشد. در جهانی که برادر، برادر را میکشد، در جهان دیوانهی پرآشوبی که مقتدران دم از قانون میزنند و گلوی هم را میدرند. زن تنهایی از دلش فرمان میبرد، بیاعتنا به بازی قدرت، به قیمت جان خویش «نه» میگوید.
بهار سال هزار و سیصد و پنجاه شمسی است که احمد شاملو شعر ضیافت را به یاد حماسهی جنگلهای سیاهکل مینویسد. همان سال از ریشههای تلخ، از تعهد و مسئولیت میگوید و با دریغی بزرگ تجدید عهد میکند. نمایش آنتیگون محصول سالیاست که در بهارش ضیافت تقریر شدهاست و در پایان سال، در اواخر اسفند شبانهی «اگر که بیهده زیباست شب» سروده میشود. به نظر میرسد که نمایشنامه ناتمام است، اما اگر به آن سال نگاه کنیم، اگر به پرسش تعهد، انتخاب و وجدان در نمایشنامه دقیق شویم، آن را نمایشی کامل مییابیم. شاملو کلیدیترین بخش حکایت را، انتخاب آنتیگون را روایت کردهاست. آنتیگون شاملو، آنتیگون اساطیر یونان نیست، آنتیگونِ انتخاب ماست، انتخاب وفاداری و تعهد در بطن تاریخ دیوانهی بیقرارمان.
درست ده سال بعد این اثر در کتاب فصلنامهی کانون نویسندگان و شاعران گرگان (شمارهی ۴ بهار) چاپ میشود. آنتیگون شاملو به دلایل بسیار نیاز به بازخوانی دارد، نخست به این دلیل که پرسش اساسی متن، یعنی انتخاب انسانی انقضا ندارد. دیگر از آن رو که این نمایش را شاعری برنبشتهاست که وجدان بیخستگیمان بود. گفتگو ندارد که مهارت و شیوایی زبان شاملو نیز آن را چون شاهکاری روبرویمان حاضر میکند.
این اثر را به مناسبت هشتاد و پنجمین زادروز احمد شاملو منتشر میکنیم.
این اثر را از لینک ادامهی مطلب دانلود کنید.
سایت رسمی احمد شاملو
محسن عمادی
* سایت از خانم نفیسه نوابپور که زحمت ویرایش متن را کشیدند، تشکر میکند.
http://www.shamlou.org/sites/default/files/Antigone.pdf
